Kurkuma — właściwości, zastosowanie i suplementacja

  • 3735

    Kurkuma to stosunkowo popularna przyprawa, która spokrewniona jest z imbirem. Ma charakterystyczną żółto-pomarańczową barwę. Wchodzi w skład mieszanki przypraw curry, ale często używa się jej solo. Kurkuma bywa stosowana jako dodatek do żywności, gdyż jest naturalnym barwnikiem. W medycynie Ajurwedyjskiej zalecano ją w celu przyspieszenia gojenia ran oraz w problemach z wątrobą czy układem oddechowym. Jakie właściwości ma kurkuma i czy warto ją stosować?

    Kurkuma — bogactwo związków bioaktywnych

    Swoje właściwości prozdrowotne kurkuma zawdzięcza zawartości kurkuminy. To związek z grupy polifenoli o działaniu antyoksydacyjnym, przeciwzapalnym, przeciwdrobnoustrojowym oraz przeciwnowotworowym. Dzięki temu kurkuma, a dokładniej mówiąc kurkumina w niej zawarta, może stanowić element profilaktyki szeregu chorób.

    Kurkumina a nowotwory

    Kurkumina posiada zdolność hamowania procesu rozwoju nowotworu. Jej stosowanie zalicza się do tzw. chemoprewencji, czyli działania polegającego na stosowaniu naturalnych lub syntetycznych związków chemicznych, które chronią przed nowotworem. Kurkumina zaklasyfikowana jest do dwóch klas związków chemoprewencyjnych. Pierwsza z nich dotyczy takich substancji, które hamują etap inicjacji nowotworowej, a druga, takich, które hamują rozmnażanie komórek nowotworowych.

    Działanie przeciwzapalne kurkuminy

    Przedłużający się stan zapalny może być przyczyną wielu chorób, w tym także nowotworów. Kurkumina hamuje powstawanie związków (dokładniej mówiąc białek, określanych jako cytokiny) o działaniu prozapalnym, co sprzyja prewencji chorób, u których podłoża leży przedłużający się stan zapalny w organizmie. Oprócz nowotworów jest to na przykład miażdżyca czy otyłość.

    Kurkumina a choroby układu sercowo-naczyniowego

    Kurkumina może działać ochronnie na układ sercowo-naczyniowy ze względu na swoje działanie przeciwutleniające, wpływ na obniżenie stężenia cholesterolu i trójglicerydów we krwi oraz zapobieganie tworzeniu się nacieków tłuszczowych w tętnicach. Kurkumina działa przeciwmiażdżycowo, zapobiega następstwom hiperhomocysteinemii oraz hamuje proces agregacji płytek krwi.

    Rola kurkuminy w insulinooporności i cukrzycy

    Kurkumina poprawia wrażliwość na insulinę, przez co znajduje zastosowanie we wspomaganiu terapii insulinooporności. Dodatkowo wpływa korzystnie na utrzymanie prawidłowej gospodarki węglowodanowej. Takie właściwości kurkuminy pozwalają zaliczyć ją do związków, które przeciwdziałają zarówno cukrzycy jak i jej powikłaniom. Brakuje jednak danych dotyczących konkretnego dawkowania kurkuminy, które przynosiłoby taką korzyść.

    Kurkumina w suplementach diety

    Kurkumino mimo wielu prozdrowotnych właściwości charakteryzuje się niską biodostępnością. Oznacza to, że związek ten słabo wchłania się z przewodu pokarmowego, a dodatkowo w wyniku jego metabolizmu w wątrobie do krążenia ogólnego przechodzi niewielki ułamek kurkuminy. Dostępność biologiczną kurkuminy może zwiększać połączenie jej, np. z piperyną. Zaletą jest jej niska toksyczność. Według dostępnych danych, bezpieczną dzienną dawką tego związku jest nawet 8 gramów. Mimo to dotychczas nie ustalono dawki kurkuminy, która wykazywałaby działanie terapeutyczne. Niska toksyczność oraz łatwa dostępność przemawiają za włączeniem suplementacji, jednak wydaje się, że korzyści może przynieść także regularne stosowanie kurkumy jako przyprawy.

    K. Błaszkowska

    Bibliografia:

    1. D. Wnęk, Kurkumina i jej prozdrowotne działanie (2021): https://www.mp.pl/pacjent/dieta/zasady/116408,kurkumina-i-jej-prozdrowotne-dzialanie

    2. A. Goluch, Kurkumina — czy warto ją suplementować? (2021): https://insulinoopornosc.com/kurkumina/

    3. Kotha, R. R., & Luthria, D. L. (2019). Curcumin: Biological, Pharmaceutical, Nutraceutical, and Analytical Aspects. Molecules (Basel, Switzerland), 24(16), 2930. https://doi.org/10.3390/molecules24162930

    4. Pivari, F., Mingione, A., Brasacchio, C., & Soldati, L. (2019). Curcumin and Type 2 Diabetes Mellitus: Prevention and Treatment. Nutrients, 11(8), 1837. https://doi.org/10.3390/nu11081837

    5. K. Wolanin, K. Piwocka (2008), Kurkumina – od medycyny naturalnej do kliniki. Kosmos. Problemy Nauk Biologicznych. 57; 1-2(278-279): 53-65.

    6. S. Przybylska (2015), Kurkumina – prozdrowotny barwnik kurkumy. Probl Hig Epidemiol, 96(2): 414-420

    Skomentuj